Na een reis van vijftien maanden langs de Bosporus, over de Zwarte Zee, door woestijnen en over steppen, bereikte de Spaanse ambassadeur don Ruy González de Clavijo de voorsteden van Samarkand. Het was 8 september 1404 en hij was afgepeigerd. Maar toen hij deze residentie van het Rijk der Timoeriden zag, vergat hij alles. Een stad als een droom! Hij passeerde poorten met verfijnde tegelmotieven en paradijselijke tuinen, met daarin de meest wonderlijke bomen en planten. Voor glimmend gepoetste paleizen stonden Indiase olifanten op wacht, met miniatuurkasteeltjes op hun rug.

De Castiliaanse koning Hendrik III had Clavijo gezonden om de Tataarse heerser Timoer de Manke, ‘Timoer Lenk’, eer te bewijzen omdat die in Ankara christelijke slaven had bevrijd en teruggestuurd naar Spanje. De audiëntie verliep in vrede. De Aziatische stepperuiter ontving zijn gasten uit het duistere Europa in zijn paleis, waar hij op geborduurde kussens lag. De op dat moment al oude Timoer droeg een zijden gewaad en op zijn hoofd een kroon met daarin robijnen, parels en andere kostbare edelstenen. In een fontein dreven verse, rode appels.

Gezant Clavijo viel met zijn neus in de boter. In september en oktober was de nomadische veldheer thuis en vierde feest met meer dan twintigduizend nomaden die hiervoor speciaal naar de hoofdstad Samarkand waren gekomen. Clavijo, en met hem andere gasten uit China en Europa, waren te gast bij copieuze banketten, sportwedstrijden, optochten en circusvoorstellingen, waar olifanten en verhalenvertellers, acrobaten en clowns hun publiek vermaakten. Er liep zelfs een eenzame giraffe rond, tot Clavijo’s grote verbazing. Timoer had voor deze feesten tijdelijk het islamitische alcoholverbod opgeschort, en de Turks-Mongoolse en andere Tataarse ruiters maakten daar dankbaar gebruik van. Ladderzat waggelden ze door de tenten en paleizen. Het viel Clavijo op dat ook de elegant in zijde geklede vrouwen mee mochten doen aan de eetfestijnen en drankgelagen. Boven de zilveren schalen en gouden bekers vloeide onmatig de wijn.

Maar te midden van al die glitter en glans vloeide ook bloed. Clavijo beschrijft hoe onder andere de burgemeester van Samarkand aan zijn voeten werd opgehangen, en meerdere burgers feestelijk werden onthoofd.

LEES DE REST IN HISTORISCH NIEUWSBLAD, nummer 6 (2026).